Een wettelijke standaardhoogte voor een raam bestaat niet. Wel is vastgelegd hoe hoog de onderkant van een raam minimaal boven de vloer moet liggen. In Nederland geldt bij nieuwbouw een borstwering van minimaal 0,85 m onder een raam, gemeten vanaf de vloer. Die eis vervalt alleen op de begane grond, als het hoogteverschil met het terrein of water buiten kleiner is dan 1 m. Hoe hoog het raam zelf wordt, bepaal je dus met de hoogte van je verdieping, de borstwering, de latei boven het raam en het gebruik van de ruimte. Hieronder lees je per situatie wat gangbaar is, welke regels gelden en hoe je de hoogte van een bestaand raam goed opmeet.
Kort samengevat
- Voor de hoogte van een raam bestaat geen wettelijke standaardmaat. De maat volgt uit verdiepingshoogte, borstwering en latei.
- Bij nieuwbouw in Nederland moet de borstwering onder een raam minimaal 0,85 m hoog zijn als de vloer meer dan 1 m boven het terrein buiten ligt (artikel 4.21 Bbl).
- Vernieuw je in een huurwoning een heel raam met kozijn, dan geldt in dezelfde situatie ook 0,85 m (artikel 5.10a Bbl).
- In bestaande woningen moeten ramen op een bovenverdieping die op 60 cm of lager boven de vloer beginnen, beveiligd zijn tegen vallen.
- Meet altijd op drie plaatsen in de hoogte en ga uit van de kleinste maat. Meet de borstwering vanaf de vloer.
Inhoudsopgave
- Hoe hoog is een standaard raam?
- Op welke hoogte begint een raam? De regels voor de borstwering
- De juiste raamhoogte per ruimte
- Hoogte en daglicht: waarom de bovenkant telt
- Wat de borstwering naast veiligheid doet
- Zo meet je de hoogte van een raam op
- Laag raam of glas tot de vloer: waar let je op?
- Onze kijk op de juiste raamhoogte
- Aluminium kozijnen en puien op jouw hoogte
- Veelgestelde vragen over de hoogte van een raam
- Bronnen
Hoe hoog is een standaard raam?
In de praktijk hoor je vaak over “standaardmaten”, zoals een draaikiepraam van 100 x 100 cm of 120 x 120 cm. Zulke maten komen veel voor, maar het zijn gewoonten uit de bouwpraktijk en geen norm. Elke woning heeft eigen maten. Dat geldt vooral voor oudere huizen, waar de gevelopeningen vaak afwijken van wat in nieuwbouw gebruikelijk is.
De hoogte van een raam bereken je daarom vanuit de ruimte zelf. Voor een gevelraam heb je deze vier maten nodig:
- De vrije hoogte van de verdieping, van afgewerkte vloer tot plafond.
- De hoogte van de borstwering, het muurdeel onder het raam.
- De ruimte boven het raam voor latei, eventueel een rolluikkast en de aansluiting op het plafond.
- De kozijnprofielen: onderdorpel, bovendorpel en eventuele tussenstijlen of kalven.
Een rekenvoorbeeld. Een verdieping heeft een vrije hoogte van 2,60 m. De borstwering is 0,90 m en boven het raam blijft 0,30 m muur over voor de latei. Dan houd je 1,40 m over voor het kozijn. Gaat de borstwering naar 0,85 m en wordt de latei slanker, dan wordt het kozijn hoger en valt er meer daglicht binnen. Met zo’n berekening zie je snel welke raamhoogte bij jouw ruimte past.
Wil je eerst weten hoe een raam is opgebouwd en welke raamsoorten er zijn, lees dan onze uitleg over opbouw, soorten en glas van het raam.
Op welke hoogte begint een raam? De regels voor de borstwering
Voor veel mensen gaat de vraag “hoogte raam” eigenlijk over de onderkant: hoe hoog boven de vloer moet een raam beginnen? Dat regelt in Nederland het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Het doel is dat niemand door een raam naar buiten kan vallen.
Nieuwbouw
Volgens het Informatiepunt Leefomgeving over afscheidingen bij nieuwbouw moet een borstwering bij een raam dat open kan of vast is minimaal 0,85 m hoog zijn, gemeten vanaf de vloer (artikel 4.21 Bbl). Op de begane grond is die borstwering niet nodig als het hoogteverschil met het terrein of water buiten kleiner is dan 1 m. Daarom kan een raam in een benedenwoning gewoon tot de vloer lopen.
Verbouw en vervanging
Vervang je een heel raam met kozijn in een huurwoning, dan moet er volgens de IPLO-regels voor vloerafscheidingen bij verbouw een borstwering van minimaal 0,85 m onder het raam komen (artikel 5.10a, lid 1 Bbl). Die hoogte meet je vanaf de bouwkundige vloer. De regel geldt alleen als de vloer bij het raam meer dan 1 m hoger ligt dan een aangrenzende vloer, het terrein of water.
Bestaande woningen
Voor bestaande woningen is de ondergrens lager. De Woonbond over veilige ramen schrijft dat ramen op bovenverdiepingen die op 60 cm of lager boven de vloer beginnen, beveiligd moeten zijn tegen erdoorheen vallen. Voor nieuwere woningen noemt de Woonbond een minimale borstwering van 85 cm.
| Situatie (Nederland) | Minimale hoogte onderkant raam of borstwering | Wanneer van toepassing |
|---|---|---|
| Nieuwbouw | 0,85 m (art. 4.21 Bbl) | Vloer meer dan 1 m boven terrein of water |
| Begane grond nieuwbouw | Geen borstwering verplicht | Hoogteverschil met buiten kleiner dan 1 m |
| Heel raam met kozijn vernieuwen in huurwoning | 0,85 m (art. 5.10a Bbl) | Vloer meer dan 1 m boven aangrenzende vloer, terrein of water |
| Bestaande woning, bovenverdieping | Beveiliging nodig bij 60 cm of lager | Raam begint op 60 cm of lager boven de vloer |
Ligt de onderkant van je nieuwe raam lager dan de vereiste hoogte, dan kan een vaste afscheiding de taak van de borstwering overnemen, bijvoorbeeld een doorvalstang of een glazen balustrade. Twijfel je of jouw situatie onder nieuwbouw of verbouw valt, vraag het dan vóór je bestelt na bij het bouwloket van je gemeente. Zo weet je zeker dat de maat klopt voordat het kozijn wordt gemaakt.
En in België?
Woon je in België, dan gelden andere regels dan het Nederlandse Bbl. Regels voor borstweringen en doorvalbeveiliging kunnen daar per gewest en per type gebouw verschillen. Vraag daarom bij je gemeente of je architect na welke hoogte voor jouw woning geldt. Een praktisch aandachtspunt: zit er onder of vlak bij het raam een stabiel vlak waar je makkelijk op kunt staan, zoals een brede vensterbank, houd dan rekening met dat vlak bij het bepalen van de veilige hoogte.
De juiste raamhoogte per ruimte
Naast de regels speelt het gebruik van de ruimte mee. Een raam dat in de woonkamer prettig is, past niet altijd in een badkamer of slaapkamer.
Woonkamer
In de woonkamer wil je zittend naar buiten kunnen kijken. Een lage borstwering of glas tot de vloer geeft dan het meeste zicht en licht. Op de begane grond kies je hier vaak voor een pui in plaats van een raam: een hefschuifpui, een vouwwand of een groot vast kozijn met een draaideel ernaast. De borstwering verdwijnt dan helemaal en de tuin wordt onderdeel van de kamer.
Slaapkamer
In een slaapkamer op de verdieping ligt de onderkant van het raam meestal op of iets boven de wettelijke 0,85 m. Een hogere borstwering geeft meer privacy en ruimte voor een bed of kast onder het raam. Een draaikiepraam is hier praktisch: je ventileert in kiepstand en kunt het raam voor schoonmaken helemaal opendraaien.
Keuken
Staat het aanrecht tegen de gevel, dan bepaalt het werkblad de hoogte. De onderkant van het raam komt dan boven het blad en de achterwand, zodat de kraan en het raam elkaar niet raken. Meet de hoogte van het werkblad mét achterwand voordat je de raamhoogte vastlegt.
Badkamer en toilet
Hier is privacy belangrijker dan zicht. Een hoger geplaatst raam, een smal bovenlicht of matglas lost dat op. Een valraam of kiepraam bovenin zorgt voor ventilatie zonder dat je naar binnen kunt kijken.
Zolder en dakraam
Bij een dakraam hangt de goede hoogte af van de dakhelling, de lengte van het raam en de hoogte van het knieschot. Bij een flauw dak ligt het raam vlakker en heb je vaak een langer raam nodig om goed naar buiten te kunnen kijken. Een langer dakraam kan lager beginnen en geeft dan toch zicht als je zit en als je staat.
Hoogte en daglicht: waarom de bovenkant telt
Bij de raamhoogte denk je al snel aan de onderkant. Voor daglicht is de bovenkant minstens zo belangrijk. Licht dat hoog binnenvalt, komt verder de kamer in. Een raam dat doorloopt tot vlak onder het plafond verlicht dus ook het deel van de kamer dat ver van de gevel ligt.
Daarom zie je bij renovaties vaak dat de latei wordt aangepast of dat een rolluikkast naar buiten of in de gevel wordt verplaatst. Elke centimeter extra raamhoogte bovenin levert licht op. Een steellook kozijn met slanke profielen of een vast kozijn zonder draaideel heeft bovendien minder profiel in beeld, waardoor bij dezelfde maat meer glas overblijft.
Meer manieren om licht binnen te halen vind je in ons artikel over technieken om daglicht binnen te halen.
Wat de borstwering naast veiligheid doet
De borstwering beschermt tegen vallen, maar het muurdeel onder het raam heeft meer functies. Het draagt bij aan de stabiliteit van de gevel en het is een plek voor isolatie, zowel tegen warmte- of kouverlies als tegen geluid. Een lage borstwering betekent meer glas en dus meer licht. Een hogere borstwering geeft meer gesloten, geïsoleerde gevel.
Aan de bovenkant van het raam speelt iets vergelijkbaars. Wie een rolluik wil, moet ruimte reserveren voor de rolluikkast. Dat gaat ten koste van de zichtbare raamhoogte als de kast voor het glas komt te zitten. Kijk bij het kiezen van rolluiken en zonwering op maat dus ook naar waar de kast komt, zodat je raamhoogte en daglicht behoudt. Hoe een borstwering bijdraagt aan energie en veiligheid lees je in ons stuk over de rol van de borstwering onder ramen. Voor de isolatie van het raam zelf hebben we een aparte gids over de beginselen van raamisolatie.
Zo meet je de hoogte van een raam op
Bestel je een nieuw kozijn op maat, dan moet de hoogte precies kloppen. Een paar millimeter verschil merk je bij de montage. Volg deze stappen:
- Bepaal wat je meet. De dagmaat is de vrije opening in de muur. De kozijnmaat is de buitenmaat van het kozijn zelf. Vraag na welke maat je leverancier gebruikt in de configurator of offerte.
- Meet op drie plaatsen. Meet de hoogte links, in het midden en rechts. Muren en vloeren zijn zelden helemaal recht.
- Neem de kleinste maat. Het kozijn moet in de krapste plek passen. De rest vul je bij de montage op met stelwerk en afdichting.
- Meet ook de breedte op drie plaatsen, onder, midden en boven, en noteer ook hier de kleinste maat.
- Controleer de diagonalen. Zijn beide diagonalen ongeveer even lang, dan is de opening haaks. Is het verschil groot, noteer dat dan, want daar moet de montage rekening mee houden.
- Meet de borstwering vanaf de vloer. Noteer of je meet vanaf de bouwkundige vloer of vanaf de afgewerkte vloer. Een nieuwe vloer met tegels of een dikke ondervloer maakt de borstwering een paar centimeter lager.
- Kijk boven en onder het raam. Noteer of er een rolluikkast, vensterbank of waterslag terugkomt. Die onderdelen bepalen mee hoe hoog het kozijn mag worden.
Laat je het kozijn ook plaatsen, dan wordt de opening vóór de productie meestal nog gecontroleerd. Doe je de inbouw zelf, maak dan foto’s van elke meting met de duimstok in beeld. Zo kun je later altijd terugzien wat je hebt gemeten.
Laag raam of glas tot de vloer: waar let je op?
Steeds meer mensen kiezen voor glas tot de vloer. Dat geeft veel licht en een open gevel. Op de begane grond is dat meestal zonder extra voorzieningen mogelijk, zolang het hoogteverschil met buiten kleiner is dan 1 m. Een hefschuifpui of vouwwand is daar de logische keuze: de onderdorpel ligt laag, en de pui opent een groot deel van de gevel.
Op de verdieping kan glas tot de vloer ook, met een vaste afscheiding op de vereiste hoogte. Denk aan een Frans balkon: een draaiende deur of schuifpui met een balustrade aan de buitenkant. Zo heb je het licht van een hoge pui en voldoe je aan de eis voor doorvalbeveiliging. Bespreek zo’n oplossing altijd vooraf, zodat kozijn en balustrade op elkaar aansluiten.
Voor wie de gevel in één keer aanpakt, staan in onze tips voor een gevelrenovatie meer ideeën om raamhoogte, indeling en stijl op elkaar af te stemmen.
Onze kijk op de juiste raamhoogte
Wij zien dat de meeste mensen bij een nieuw raam beginnen met de breedte. Wij raden aan om met de hoogte te beginnen. De hoogte bepaalt hoeveel licht er binnenkomt, hoe ver het licht de kamer in reikt en of je zittend naar buiten kunt kijken.
Daarom maken wij onze aluminium kozijnen, hefschuifpuien, vouwwanden en steellook kozijnen op maat. Je bent niet gebonden aan een vaste standaardhoogte, maar kiest de maat die past bij jouw opening en jouw ruimte. In onze configurator zie je direct wat de maat doet met de prijs.
Twijfel je tussen een raam met borstwering en een pui tot de vloer? Kom dan langs in onze showroom. Daar zie je de profielen in het echt en geven we persoonlijk advies over de hoogte, de indeling en de regels die voor jouw situatie gelden.
Dirk
Aluminium kozijnen en puien op jouw hoogte
Heb je de maten van je opening? Bij Aluminiumschuifpuionline stel je je kozijn of pui online samen en zie je direct de prijs. Een aluminium hefschuifpui heb je vanaf € 1.250 en een vouwwand vanaf € 1.850. Je betaalt een lage aanbetaling en de rest bij levering.
Zoek je een raam met borstwering, bekijk dan onze aluminium kozijnen op maat of de vaste kozijnen. Wil je glas tot de vloer, stel dan je hefschuifpui op maat samen. In geselecteerde provincies verzorgen we ook de montage, bijvoorbeeld in Zuid-Holland en Gelderland. Vraag vrijblijvend een offerte aan!
Veelgestelde vragen over de hoogte van een raam
Hoe hoog staat een raam van de grond?
Op een verdieping in nieuwbouw begint een raam in Nederland op minimaal 0,85 m boven de vloer, tenzij er een andere vaste afscheiding is. Op de begane grond mag het raam tot de vloer lopen als het hoogteverschil met buiten kleiner is dan 1 m. In bestaande woningen moeten ramen die op 60 cm of lager beginnen, beveiligd zijn tegen vallen.
Wat is de ideale hoogte voor een raam in de slaapkamer?
Op de verdieping ligt de onderkant meestal op of iets boven 0,85 m, zodat je aan de regels voldoet en ruimte houdt voor meubels onder het raam. Een hogere borstwering geeft meer privacy. Een draaikiepraam is handig voor ventilatie en schoonmaken.
Bestaan er standaardmaten voor ramen?
Er zijn maten die vaak voorkomen, zoals 100 x 100 cm of 120 x 120 cm voor een draaikiepraam, maar een wettelijke standaard is er niet. Elke opening is anders, zeker in oudere woningen. Meet daarom altijd zelf op en bestel op maat.
Mag ik bij vervanging de borstwering lager maken?
Dat hangt af van je situatie. Vernieuw je in een huurwoning een heel raam met kozijn en ligt de vloer meer dan 1 m boven buiten, dan moet de borstwering minimaal 0,85 m zijn. Wil je lager, dan is een vaste afscheiding zoals een balustrade nodig. Vraag bij twijfel vooraf advies bij je gemeente.
Bronnen
- Informatiepunt Leefomgeving: afscheiding van vloer, trap en hellingbaan bij nieuwbouw
- Informatiepunt Leefomgeving: vloerafscheidingen bij verbouw
- Woonbond: moet de verhuurder zorgen voor veilige ramen?
- Topredőny: rolluiksystemen
Aanbevelingen
- Het raam: opbouw, soorten, glas en eisen helder uitgelegd
- 10 raamvormen die je gevel veranderen, kaderend zicht en bestelstappen
- Buitendraaiend raam uitgelegd: praktische gids 2026
- Raam bestellen: complete gids voor huiseigenaren




